Τα κόκκινα αυγά

Standard

Το αυγό, πανάρχαιο σύμβολο της γένεσης του κόσμου, της γένεσης της ζωής, το συναντάμε σε πολλές λατρείες, τόσο πρωτόγονες, όσο και περισσότερο εξελιγμένες. Έχει μέσα του δύναμη ζωική και πίστευαν πως μπορούσε να τη μεταδώσει στους ανθρώπους, τα ζώα, τα φυτά. Τα χρωματιστά αυγά και ιδιαίτερα τα κόκκινα μνημονεύονται για εορταστικούς σκοπούς, στην Κίνα ήδη από τον 5ο αιώνα και στην Αίγυπτο από τον 10ο.

Γιατί όμως βάφονται κόκκινα τα αυγά;;

Η παράδοση λέει πως, όταν είπαν πως αναστήθηκε ο Χριστός, κανείς δεν το πίστευε. Μιά γυναίκα που κρατούσε στο καλάθι της αυγά, φώναξε: «Μπορεί από άσπρα να γίνουν κόκκινα»; Και ω του θαύματος, έγιναν.

Μερικοί πιστεύουν ότι τα αυγά βάφονται κόκκινα σε ανάμνηση του αίματος του Χριστού, που χύθηκε για μας τους ανθρώπους. Κόκκινο είναι και το χρώμα της χαράς.Χαρά για την Ανάσταση του Χριστού.Παράλληλα, είναι και χρώμα αποτρεπτικό. Κόκκινες βελέντζες και κόκκινα μαντήλια κρεμούσαν τη Μεγάλη Πέμπτη στην Καστοριά οι γυναίκες για το καλό! Κόκκινο πανί έβαφαν μαζί με τα αυγά τους στη Μεσημβρία και το κρεμούσαν στο παράθυρο για 40 μέρες για να μην τους πιάνει το μάτι.

Το βάψιμο των αυγών γινόταν τη Μεγάλη Πέμτη γι αυτό και την έλεγαν Κόκκινη Πέφτη ή Κοκκινοπέφτη. Παλιότερα το συνήθιζαν και αποβραδίς, πάντοτε όμως τα μεσάνυχτα, με το ξεκίνημα της νέας μέρας. Καινούρια πρέπει να ήταν η κατσαρόλα που θα έβαφαν τα αυγά και ο αριθμός τους ορισμένος και τη μπογιά τη φύλαγαν σαράντα μέρες και δεν την έχυναν, ακόμα και τότε, έξω από το σπίτι. Τα χρώματα για τα αυγά τα έφτιαχναν από διάφορα φυτά. Από κρεμμύδια γινόταν το μελί, από άχυρο ή από φύλλα αμυγδαλιάς το κίτρινο, το ανοιχτό κόκκινο από παπαρούνες. Αργότερα τα αγόραζαν, το κόκκινο όμως χρώμα ήταν και είναι πάντα το πιο αγαπημένο.

Το πρώτο αυγό που έφαφαν ήταν της Παναγίας και το έβαζαν στο εικονοστάσι. Με αυτό σταύρωναν τα παιδιά από το κακό μάτι. Σε μερικά μέρη έβαζαν τόσα αυγά, όσα ήταν και τα μέλη της οικογένειας και τα πήγαιναν το βράδυ στην εκκλησία, για να διαβαστούν στα δώδεκα ευαγγέλια. Τα άφηναν κάτω από την Αγία Τράπεζα ως την Ανάσταση. Αυτά τα αυγά ήταν ευαγγελισμένα και τα τσόφλια τους τα παράχωναν στους κήπους και τις ρίζες των δέντρων για να καρπίσουν. Παρόμοια τύχη είχαν και τα αυγά που έκαναν οι κότες τη Μεγάλη πέμπτη. Άμα η κότα ήταν μαύρη, ακόμη καλύτερα. Είχαν θαυμαστές ιδιότητες και μπορούσαν να διώξουν κάθε κακό. Τα αυγά τα Μεγαλοπεφτιάτικα περνούσαν τον πονόλαιμο, φύλαγαν το αμπέλι από το χαλάζι, έδιωχναν μακριά το σκαθάρι.

Οι γυναίκες και τα κορίτσια στόλιζαν τα αυγά, τα έγραφαν, τα «κεντούσαν»!

Πάνω στα άσπρα αυγά έγραφαν με λειωμένο κερί ευχές, σχεδίαζαν σκηνές από τη ζωή του Χριστού, πουλιά και άλλα. Έριχναν μετά τα αυγά στην κόκκινη μπογιά και μέχρι  να λειώσει το κερί έμεναν τα γράμματα και τα σχέδια άσπρα. Τα «ξομπλωτά», ή κεντημένα αυγά, που τα έλεγαν στη Μακεδονία και «πέρδικες», μια και συχνά είχαν πάνω τους πουλιά, θύμιζαν συχνά μικρογραφίες.

Αυτά έστελναν δώρο οι αρραβωνιασμένες στο γαμπρό και οι βαφτισιμιές στους νονούς και τις νονές τους, σε όλα τα αγαπημένα πρόσωπα.

Άλλοτε πάλι τα κορίτσια πρόσθεταν στα αυγά φτερά από χρωματιστό χαρτί, ουρά και μύτη από ζυμάρι και τα κρεμούσαν στο ταβάνι, έτοιμα να πετάξουν!!!

Πηγή για το κείμενο: Έθιμα του Πάσχα, Μουσείο Μπενάκη, Εκπαιδευτικά Προγράμματα

Πηγή για τη φωτογραφία:http://z.about.com/d/greekfood/1/0/1/Q/red_eggs_dish_499.jpg

4 responses »

  1. Μαριλία μου χαίρομαι ειλικρινά για το σχόλιο που κάνεις!!!Όντως όχι μόνο είναι τόσο κοντά αυτά τα δύο, αλλά , θα έλεγα, είναι αλλληλένδετα!Σκέψου ότι όλα όσα γιορτάζουμε, η παράδοση δηλαδή, είναι μία μίξη θα λέγαμε στοχείων θρησκείας αλλά και «μαγείας» του κάθε τόπου. Καμία θρησκεία δεν μπορεί να αφομοιωθεί από έναν λαό άν δε συμφιλιωθεί με τα αρχαία έθιμά του. Γι αυτό πολλές φορές φορές στις εορτές, υπάρχει αυτή η σύγκρουση καλού και κακού!!!Και το κακό γιορτάζει, αλλά συνήθως έρχεται το καλό και το εξουδετερώνει. Υπάρχει φοβερό ενδιαφέρον στη λαογραφία και στα έθιμα του τόπου μας!!!!Τα πάντα έχουν το συμβολισμό τους!Θα έγραφα κι άλλα, αλλά φοβάμαι ότι θα τα παραπώ! Αν σε ενδιαφέρει παντως μπορούμε να κάνουμε κουβέντα πάνω στη λαογραφία, όποτε θέλεις!!!Εμένα μου αρέσουν πολύ αυτά και όπου πάω ρωτάω για τα έθιμα κτλπ!!!Φιλάκια!!!Καλό Πάσχα!!!

    Μου αρέσει!

  2. Εσύ, έχεις πάθος με την Λαογραφία που έχει πολύ ενδιαφέρον, εγώ έχω πάθος με την ετοιμολογία των λέξεων και μου αρέσουν επίσης οι συμβολικοί μύθοι των λαών!
    Όμορφα τα αυγουλάκια…! ΑΦ!

    Μου αρέσει!

  3. Από τους μύθους, έτσι κι αλλιώς, ξεκινάνε όλα!Οι μύθοι είναι η μαγιά της λαογραφίας και των απανταχού παραδόσεων!!!Παράλληλα και η εοιμολογία των λέξεων κρύβει μέσα της μύθους, εικόνες και ήχους!!!
    ΑΦΦΦΦΦΦΦΦΦΦΦΦ!!!!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s