Tag Archives: Απόκριες

Απόκριες α και β μέρος

Standard

 

Μερικές μουσικές εικόνες από τις αποκριάτικες δράσεις του 4ου νηπιαγωγείου Αγίου Στεφάνου

Advertisements

Απόκριες

Standard

Ξεκινήσαμε δειλά δειλά και τα αποκριάτικά μας!!!

WP_20160224_08_57_08_Pro

Για να στολίσουμε την τάξη μας!!!

Τί θα ντυθούμε τις απόκριες;;;Το κάθε παιδί ζωγράφισε τον εαυτό του ντυμένο μασκαρά!!!Έπειτα έφτιαξε μια ιστορία του ήρωα σε κόμικ με αυτοσχέδια γραφή στα συννεφάκια!!!

WP_20160224_17_15_54_Pro

WP_20160226_18_10_42_Pro

Νομίζω οι μικροί κομίστες τα πήγαν τέλεια στην πρώτη γνωριμία με τα καρε του κομικ..όπως δείχνει, έπεται συνέχεια…

WP_20160225_12_17_37_Pro

Πήραν κόκκινα γυαλιά!!!

Γενικά από τότε που παρακολούθησα clowning, τα πάντα μπορούν να γίνουν κόκκινες μύτες στην τάξη, ακόμη και οι φράουλες που έφερε ο Γιώργος να κεράσει!!!Ευτυχώς η εμμονή της δασκάλας με τις κόκκινες μύτες κάνει τους μαθητές της να γελάνε, ευτυχώς.

WP_20160225_11_02_24_Pro

 

WP_20160226_10_29_08_Pro WP_20160226_10_29_31_Pro

Φωτοκλόουν-κουκλάκι

Πρωταγωνιστές μας ήταν Ο Μάριος μας και ο Μανώλης μας!!!

WP_20160219_09_51_15_Pro

WP_20160226_09_39_32_Pro

Καλές Απόκριες!!!

WP_20160222_18_41_11_Cinemagraph

 

Αποκριάτικα υπόλοιπα και σαρακοστιανά

Standard

Και εδώ παρουσιάζουμε κάποια υπόλοιπα δραστηριοτήτων που δε δημοσιεύτηκαν νωρίτερα και στην ώρα τους

WP_20150219_12_35_15_Pro

Οι χαρταετοί μας

WP_20150219_12_37_07_Pro WP_20150219_12_37_32_Pro

Μαμά το δάχτυλό μου ντύθηκε ελεφαντάκι

WP_20150224_10_48_23_Pro WP_20150224_10_48_30_Pro WP_20150224_10_48_38_Pro

Ζωγραφιστές Σαρακοστές

WP_20150224_10_53_48_Pro

Επιχρωματισμός του πίνακα του Βασιλείου με λαδοπαστέλ

WP_20150224_11_49_02_Pro WP_20150224_11_49_15_Pro

και το σαρακοστιανό τραπέζι

Μερικά αποκριάτικα

Standard

Μας φάγανε τα κρύα, τα χιόνια και οι πολικές συνθήκες κι έτσι το αποκριάτικο πρόγραμμά μας εξελίσσεται μεν , με πολλές απουσίες δε..Κρίμα..Ελπίζουμε όμως σε μία ελπιδοφόρα και ολανθιστη άνοιξη!!!

Και μετά τη γκρινιάρικη εισαγωγή πάμε στα δικά μας

WP_20150206_11_13_42_Pro WP_20150206_11_15_07_Pro

μάσκες ζωάκια!!!

WP_20150209_10_48_23_Pro

cd κλόουν

WP_20150210_10_09_00_Pro WP_20150210_10_09_14_Pro WP_20150210_10_44_17_Pro WP_20150210_10_44_55_Pro WP_20150210_11_20_47_Pro

Εργαστήρι με μάσκες πουλιά. Το εργαστήρι ακολουθήθηκε απο θεατρικο παιχνίδι με κίνηση , παρουσίαση και επίδειξη αέρος

WP_20150210_11_26_34_Pro WP_20150210_11_28_20_Pro WP_20150210_11_28_49_Pro WP_20150210_11_29_27_Pro WP_20150210_11_32_17_Pro WP_20150210_11_33_42_Pro WP_20150210_11_35_53_Pro WP_20150210_11_36_02_Pro WP_20150210_11_38_12_Pro WP_20150210_11_38_35_Pro WP_20150210_11_39_55_Pro

WP_20150210_11_45_10_Pro WP_20150210_11_45_47_Pro WP_20150210_11_45_56_Pro WP_20150210_11_47_19_Pro

WP_20150213_09_10_13_Pro

κολοκύθες

WP_20150213_09_49_03_Pro

Μιλώντας για μάσκες αποφασίσαμε να ξεκολλήσουμε από τρα απροσωπάκια μας όλες τις κακομούτσουνες μάσκες της γκρίνιας και της στενοχώριας

WP_20150213_09_49_06_Pro WP_20150213_09_49_10_Pro WP_20150213_09_49_10_Pro WP_20150213_09_49_13_Pro

Κι αφού τις ξεκολλήσαμε καλά καλά και πήραμε εκφράσεις χαράς μιλήσαμε για αγάπη και..

WP_20150213_10_04_31_Pro WP_20150213_10_05_02_Pro

Ήρθαμε πιο κοντά ακουμπήσαμε ο ένας στον ώμο του άλλου αγκαλιαστήκαμε και φτιάξαμε με το σώμα μας μια καρδούλα

WP_20150213_11_54_12_Pro WP_20150213_11_56_01_Pro WP_20150213_11_56_13_Pro WP_20150213_11_56_32_Pro WP_20150213_11_57_09_Pro

Περνώντας τα αρωματικά κεράκια που μας έκανε δώρο η μαμά του Αλέξενδρου, κάναμε ευχές για την αγάπη

WP_20150213_12_09_13_Pro WP_20150213_12_09_15_Pro WP_20150213_12_09_27_Pro

Αγκαλιές στον Κύκλο

WP_20150213_11_50_24_Pro WP_20150213_11_50_28_Pro WP_20150216_12_18_05_Pro

ποντικάκια αγάπης (ιδέα κατασκευής pinterest)

WP_20150216_12_18_19_Pro WP_20150216_12_18_25_Pro WP_20150216_15_50_23_Pro

κι άλλες μάσκες

WP_20150216_12_23_59_Pro WP_20150216_13_26_42_Pro WP_20150216_13_35_53_Pro

Μικροί κύριοι

WP_20150216_13_49_51_Pro WP_20150216_13_49_57_Pro

μικρές κυρίες

και..WP_20150216_15_23_19_Pro WP_20150216_15_23_42_Pro WP_20150216_15_23_48_Pro WP_20150216_15_29_47_Pro

και περίπατοι!!!

WP_20150217_12_14_38_Pro WP_20150217_12_14_46_Pro WP_20150217_12_14_51_Pro

Λοιπόν τα χελωνονιτζάκια (ιδέα κατασκευής pinterest). Επειδή πολλά αγοράκια εκδήλωσαν την επιθυμία να ντυθούν χελωνονιτζάκια. Φτιάξαμε κουκλάκια χελωνονιτζάκια με παλάμες σε ξυλάκι και με την ευκαιρία μιλήσαμε για τους τέσσερις μεγάλους καλλιτέχνες της αναγέννησης.

WP_20150217_12_48_18_Pro WP_20150217_13_00_33_Pro

Έπειτα παρουσιαστήκαμε στην ομάδα κόβωντας το όνομά μας σε συλλαβές όπως οι φίλοι μας οι νιντζα

WP_20150217_13_08_43_Pro WP_20150217_13_09_13_Pro WP_20150217_13_09_48_Pro WP_20150217_13_10_13_Pro WP_20150217_13_10_26_Pro

και βέβαια η άσκηση που πάντα μπερδεύομαι ιδίως αν γίνεται γρήγορα. Χι-Χα-χο!!

Ευχαριστώ την ομάδα Storytelling το δάσκαλο και τη δασκάλα μου στο Reon

WP_20150217_13_18_21_Pro WP_20150217_13_18_34_Pro

Στα διαλείμματα των δρασατηριοτήτων έχουμε και χορούς!!!

WP_20150210_12_01_02_Pro WP_20150210_12_01_24_Pro

Και στην Επόμενη δραστηριότητα θα ευχαριστήσω το reon για το σενάριο του κουκλοθεάτρου στον Αρλεκίνο

WP_20150218_13_01_43_Pro WP_20150218_13_01_46_Pro

WP_20150210_10_10_11_Pro

(εδώ η στολή του Αρλεκίνου στεγνώνει)

WP_20150218_13_08_36_Pro WP_20150218_13_12_07_Pro WP_20150218_13_10_20_Pro WP_20150218_13_11_49_Pro WP_20150218_13_14_04_Pro

Και η συνάντηση κορυφής Ο Αρλεκίνος του Πικάσο συναντά τον Αρλεκίνο  της τάξης

WP_20150218_13_30_25_Pro

Οι Αρλεκίνοι του Πικάσο μέσα από τα μάτια των παιδιών

WP_20150218_15_39_12_Pro

WP_20150218_13_30_42_Pro WP_20150218_15_36_10_Pro WP_20150218_15_36_16_Pro

Για την ιδέα του τρισδιάστατου Αρλεκίνου  ευχαριστώ τη Γαρυφαλλιά!!!

Εdιτοrial#10

Standard

Γειά σας και χαρά σας αγαπημένοι και αγαπημένες μου!!! Άργησα πάλι να γράψω το άρθρο καλωσορίσματος του μήνα!!!Έχουμε μπεί, εδώ και μέρες, στο Φεβρουάριο σε λίγες μέρες θα γιορτάσουμε τις τελευταίες Απόκριες και γενικά βρισκόμαστε, εμείς τουλάχιστον, σε μια γιορτινή και ευχαριστη ατμόσφαιρα! Εμένα πάντα μου άρεσαν οι απόκριες!!! Όλα αυτά που κουβαλάνε! Μάσκες, καπέλα, μεταμφιέσεις.. Όλα!!!Κάθε φορά που έρχεται η συγκεκριμένη γιορτή, ονειρεύομαι, όταν μεγαλώσω, να φτιάξω ένα βεστιάριο!!! Μετά το ξεχνάω λίγο, αλλά κατά καιρούς μου έρχεται η ιδέα….Φαντάσου, λέω, να έρχονται και να σου ζητάνε στολές, καπέλα, μάσκες, να φτιάχνεις και καμιά στολή ή καμιά μάσκα, να ντύνεις τον κόσμο αποκριάτικα … έτσι… Άκου όνειρα τώρα που κάνω… Άκου κουβέντες που λέω στον εαυτό μου….Όχι με λεφτά… Έτσι… Ωραία θα ήταν να είχα .. να έφτιαχνα ένα βεστιάριο.. Να έτρεχε και η Μυρτώ μου στους διαδρόμους να ντυνότανε με διάφορα λούσα και να μου ερχότανε… κάπως… και να μου έλεγε: Κοίτα μαμά!!! Όνειρα τώρα… κάθε δευτερόλεπτο και από ένα… Αλλά το βεστιάριο…ωραίο όνειρο..χρωματιστό!!! Να μπορούσα στα σύννεφα… ναχα εγώ βεστιάριο…

Εν πάση περιπτώσει, αφού τώρα δεν το έχω, βολεύομαι με διάφορα καπέλα και υφάσματα..Εντάξει, εντάξει το παραδέχομαι στη Μυρτώ δεν έφτιαξα τίποτα, της αγόρασα στολή. Βέβαια η προγιαγιά της της έπλεξε και στολή μελισσάκι!!! Δείτε και μου λέτε!

Τί πλάκα που έχουν τα μωρά, που παίρνουν ένα παράξενο ύφος με το φλάς της μηχανής!!!

Η γιαγιά μου, η οποία κατέχει την τέχνη του πλεξίματος, σε γενικό πλάνο,βελονάκι , χοντρες βελόνες και τα τοιαύτα… Εμπνεύστηκε από διαφημιστικό σποτάκι του μέγκα και έπλεξε στην κόρη μου στολή μελισσάκι!!


Ελπίζω του χρόνου να σκαρφιστούμε κάτι και εμείς , οι γονείς, για να ντύσουμε το κοριτσάκι μας.

Σε λίγες μέρες , την Καθαρή Δευτέρα συγκεκριμένα, γιορτάζω…δηλαδή οι χαρταετοι γιορτάζουν.. Θα τρέξουμε λοιπόν  οικογενειακώς στας εξοχάς  από όπου θα γίνει και το σχετικό ρεπορτάζ….

Μέχρι τότε…καλά να περάσετε.. να χορέψετε, να διασκεδάσετε και να μην καταπιέζεστε!!!


Κούλουμα-Καθαρή Δευτέρα

Standard

Αγαπητοί μου αναγνώστες και αναγνώστριες, για να εξηγούμαι, το κείμενο που ακολουθεί δεν είναι δικό μου, αλλά της Γιολάντας Τσορώνη. Δανείζομαι το κείμενό της, επειδή θεωρώ ότι έχει πολύ χρήσιμα στοιχεία για τα Κούλουμα και την Καθαρή Δευτέρα και τα έχω χρησιμοποιήσει, πολλάκις ,στο σχολείο για να λύσω τις απορίες των παιδιών.

Η Καθαρά Δευτέρα είναι ταυτισμένη με τα Κούλουμα, τη γνωστή συνήθεια της ομαδικής εξόδου στις εξοχές, με διασκέδαση και φαγοπότι με θαλασσινά και άλλα νηστίσιμα.

Τα Κούλουμα θεωρούνται ότι αρχικά γιορτάζονταν στην Αθήνα και μάλιστα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Ντελάληδες, σκαρώνοντας ομοιοκαταληξίες με τη βοήθεια της καθαρεύουσας, καλούσαν τους Αθηναίους σε ξεφάντωμα.:» Μασκαράδες και πολίται.. στις κολώνες να βρεθείτε…»

Έτσι κάποιοι δέχονται ότι η γιορτή προέρχεται από το λατινικό columna που θα πει κολώνα.

Οι Ν. Πολίτης και Β.Φάβης υποστηρίζουν ότι η λέξη κούλουμα σχετίστηκε με τη λατινική λέξη  columus που σημαίνει σωρός, αλλά και αφθονία, τέλος και επίλογος, άρα από αυτήν  έλκει την καταγωγή της η λέξη, αφού θεωρούνται επίλογος των εορτασμών της Αποκριάς, που αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη  και ολοκληρώνονται την Καθαρή Δευτέρα.

Ο Ν.Ανδριώτης υποστηρίζει ότι η λέξη προέρχεται από το αλβανικό colum  που σημαίνει καθαρός. Οι δυσκολίες που παρουσιάζονται στην εξακρίβωση της ετυμολογίας της λέξης «Κούλουμα» , δεν εμποδίζουν τους κατοίκους να ξεχύνονται στην ύπαιθρο για τον εορτασμό τους.

Η Λαϊκή ετυμολογία της Καθαρής Δευτέρας πηγάζει από το γεγονός ότι την ημέρα αυτή καθαρίζουν  , ότι απέμεινε από τα μη -νηστίσιμα φαγητά της Αποκριάς. Σε πολλά μέρη, οι νοικοκυρές φροντίζουν να καθαρίζουν σχολαστικά και να εξαφανίζουν, κάθε ίχνος λίπους από τα μαγειρικά σκεύη, πλένοντάς τα με σταχτόνερο. Στην Κύπρο μοιράζουν τα περισσεύματα στους Τσιγγάνους, που γυρίζουν στα σπίτια για αυτό το σκοπό.

Η συγκεκριμένη Δευτέρα , λοιπόν, είναι ημέρα εκκαθάρισης αλλά και κάθαρσης από ότι ορίζεται απαγορευτικό, λόγω της μεγάλης νηστείας που μόλις αρχίζει, γι αυτό και ονομάζεται «Καθαρά».

Πηγή για το κείμενο: Τσορώνη Γ., Γιατί το λέμε έτσι,περιοδικό Παράθυρο στην Εκπαίδευση του παιδιού, τεύχος 37, σ.60-61

Παραδοσιακές αποκριάτικες ενδυμασίες

Standard

Πριν αναλυθεί το θέμα των εορταστικών ενδυμασιών, νιώθω την ανάγκη να σας εκμυστηρευτώ ότι, έχω αρκετό υλικό για τα ήθη και τα έθιμα των αποκριών στην Ελλάδα, αλλά διστάζω να το αναρτήσω επειδή δεν έχω επιβεβαιωμένες βιβλιογραφικές πηγές. Ως εκ τούτου, περιορίζομαι σε ένα μικρό κείμενο και λίγες εικόνες που βρήκα, ψάχνοντας στο διαδίκτυο. Ελπίζω, σε βάθος χρόνου, να κάνω μια πιο εμπεριστατωμένη βιβλιογραφική έρευνα και να αναρτήσω το υλικό μου του χρόνου. Δε μου αρέσει καθόλου να το έχω αρχειοθετημένο και να μην το μοιράζομαι με εσάς!

Ενα σημαντικό προστάδιο της μεταμφίεσης, που υποδηλώνει κάποια αλλαγή της προσωπικότητας, είναι η εορταστική στολή. Πρόκειται για τελετουργική ένδυση, η οποία φοριέται μόνο σε προκαθορισμένες περιπτώσεις, σε μη καθημερινές περιστάσεις. Η γιορταστική ενδυμασία παρουσιάζει το ιδανικό εγώ του λαϊκού ανθρώπου, ως μέλος της μικροκοινωνίας που ζεί.

Με αυτή τη λειτουργικότητα εμφανίζεται συχνά και στους χειμωνιάτικους και ανοιξιάτικους αγερμούς, και με το αντίθετό του: Τη μεταμφίεση με κουρέλια που παριστάνει αόριστα δαιμονικά ή και γελοία όντα, σήμερα απλώς φόβητρα των παιδιών. Σε αυτές τις θηριομορφικές  μεταμφιέσεις, που ονομάζονται απο λαό, συνήθως, «αράπηδες» , ο βαθμός της μίμησης είναι χαμηλός. Η κύρια μέριμνα έγκειται στο να αλλάξουν οι μεταμφιεσμένοι προσωπικότητα και να μην αναγνωρίζονται από τους άλλους. Σε απομονωμένες περιοχές , όπως στην Καππαδοκία, ήταν μεγάλη προσβολή να ξεσκεπάσει κανείς μεταμφιεσμένο.

Σε αυτή την πιο απλή μορφή μεταμφίεσης οι άνθρωποι μουτζουρώνονται, πασαλείφονται με στάχτη, φοράνε μια προβιά ανάποδα ή ντύνονται με κουρέλια, κρεμάν κουδούνια και πηγαίνουν απο σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας, πίνοντας αισχρολογώντας και πειράζοντας τον κόσμο.

Τέτοιους μεταμφιεσμένους τύπους τους λένε στην Ελλάδα «μασκαράδες», «κουδουνάτους», «καρναβάλια», «μουτσούνες», «καμουζέλες», «καμήλες», «μπούλες», «σκυλαραίοι» , κι άλλα παρόμοια. Αυτή η μορφή των μεταμφιέσεων παρατηρείται στα χωριά κι αποτελεί το καρναβάλι της υπαίθρου.

Πηγή για το κείμενο: Πούχνερ Β., Λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια, συγκριτική μελέτη, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 1989

Μπούλες και Γενίτσαροι-Νάουσα

Κουδουνοφόροι, Καρναβάλι Σοχού

Καμουζέλες-Καρναβάλι  Άμφισσας

Καρναβάλι

Standard

Η περίοδος της μεταμφίεσης και της μάσκας είναι το καρναβάλι! Ο όρος «carne vale» σημαίνει αποχή από το κρέας, όπως  και ο ελληνικός όρος «απόκρεως». Η καταγωγή της εορταστικής αυτής περιόδου που είναι σήμερα ενταγμένη στο χριστιανικό εορτολόγιο, είναι αβέβαιη. Υπάρχουν πολλές υποθέσεις για την αρχαία γιορτή, στην οποία αντιστοιχεί. Το μόνο βέβαιο είναι ότι προέρχεται από το πλούσιο σε εορτές ρωμαϊκό ημερολόγιο και είναι μία περίοδος που επιστρέφουν οι ψυχές των νεκρών στη γη. Τα πρωτόγονα στάδια της  μεταμφίεσης, συνδέονται με τη νεκρολατρία.

Η σημερινή μορφή της αποκριάς διαμορφώθηκε, κατά το Μεσαίωνα και τα Βυζαντινά χρόνια. Οι αποκορυφώσεις στις αποκριάτικες δραστηριότητες πέφτουν στο Σάββατο και ην Κυριακή της Τυροφάγου, όπως και στην Καθαρή Δευτέρα που ανήκει στη Σαρακοστή.

Το καρναβάλι είναι μια περίοδος ανατροπής των πάντων , απελευθέρωσης και εντατικοποίησης όλων των βιοτικών εκδηλωσεων. Δεν ισχύει η καθημερινή τάξη πραγμάτων. Αυτή η φιλοσοφία του «ανάποδου κόσμου» εκφράζεται σε πολλές εκδηλώσεις, μεταξύ άλλων και στις μεταμφιέσεις. Πολλά στοιχεία της αποκριάς στα Βαλκάνια προέρχονται απο τις διαπομπεύσεις στο Βυζαντινό Ιππόδρομο Μερικές από αυτές είναι:

Το μουτζούρωμα, η γαϊδουροκαβάλα με ίππευση ανάποδα πάνω σε ζώο ή καμήλα, το κρέμασμα κουδουνιών, η μεταμφίεση σε γυναίκα, η ένδυση με κουρέλια, το πασάλειμμα με στάχτη, πισσα και άλλα, αισχρολογίες και παντομιμικά υπονοούμενα, όλα ήταν ατιμωτικές πράξεις  εις βάρος του καταδικασμένου που τον γύριζαν, πριν απο την τιμωρία του, στο ιπποδρόμιο.

Στο καρναβάλι, τα στοιχεία αυτά χάνουν την ατιμωτική σημασία τους, γιατί βασικές έννοιες και αξίες του λαϊκού πολιτισμού, όπως τιμή, ντροπή, φιλότιμο, λεβεντιά και άλλα δεν ισχύουν στην αποκριά. Οι γυναίκες του χωριού, που τον υπόλοιπο χρόνο προσέχουν να μη γίνουν θέμα αντρικής συζήτησης, γλεντάν με τα πιο τολμηρά αστεία των αντρών και βωμολοχούν και οι ίδιες. Το παλικάρι, που τον υπόλοιπο χρόνο βάζει τη ζωή του  σε κίνδυνο αν πρόκειται να αμφισβητηθεί η τιμή ή η λεβεντιά του, ντύνεται τώρα γυναίκα, μαυρίζει το πρόσωπό του και πειράζει τον κόσμο. Σατιρίζεται ο παπάς και το μυστήριο του γάμου, σατιρίζεται η τουρκική αρχή και το δικαστήριο, γίνονται παρωδίες της γέννησης, του γάμου, του θανάτου και της ταφής. Στο αστικό καρναβάλι των πόλεων σατιρίζονται επίκαιρα γεγονότα της χρονιάς και πολιτικά πρόσωπα.

Προς τα τέλη του 19ου αιώνα επικρατεί σε όλα τα αστικά κέντρα των Βαλκανίων το Καρναβάλι δυτικού τύπου με σερμπαντίνες, παλιάτσους, τυποποιημένες μεταμφιέσεις, χορούς και άλλα γνωστά. Ακόμα και στα Τουρκοκρατούμενα Γιάννενα ή στην Κόνιτσα γινόταν η γνωστή παρέλαση των αρμάτων με συμβολικές και σατιρικές παραστάσεις. Το προβάδισμα σε αυτό το είδος αποκριάς ανάμεσα στις ελληνικές επαρχιακές πόλεις έχει αποκτήσει, μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, η Πάτρα, που προσελκύει το ενδιαφέρον του εσωτερικού τουρισμού. Φημισμένο ήταν , παλαιότερα, το καρναβάλι ευρωπαϊκού τύπου στη Σμύρνη.

Είναι ενδιαφέρον πως και σε άλλα μέρη, όπως στην Αγιάσο της Λέσβου, που δεν είναι μεγάλο αστικό κέντρο, διαμορφώθηκαν πιο σύνθετες μορφές του καρναβαλιού με σατιρικές παραστάσεις, παρωδίες των γεγονότων της χρονιάς, αυτοσχέδιους ποιητικούς διαγωνισμούς και άλλα παρόμοια.

Σήμερα, υπάρχει η τάση το υπαίθριο καρναβάλι να εξευγενίζεται , να αποβάλλει δηλαδή τον προκλητικό και ανατρεπτικό χαρακτήρα του και να γίνεται θεαματικό.

Πηγή για το κείμενο: Πούχνερ Β., Λαϊκό Θέατρο στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια, συγκριτική μελέτη,  εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 1989


Η μάσκα και η χρησιμοποίησή της!

Standard

Μάσκα και μεταμφίεση αποτελούν τα πιο αρχαία μέσα της θεατρικής έκφρασης. Η προσωπίδα, μάλιστα, είναι η υλική έκφραση ολόκληρης θεατρικής παράστασης με ένα αντικείμενο, η υλοποίηση της υποκριτικής. Δεν υπάρχει πολιτισμός στην οικουμένη που δε χρησιμοποιεί τα δύο αυτά βασικά στοιχεία της μεταμόρφωσης: τη μάσκα και τη μεταμφίεση. Το κίνητρο αυτής της μεταμόρφωσης είναι η αλλαγή της προσωπικότητας ή καλύτερα η αλλαγή της κοινωνικής ταυτότητας. Για ένα ορισμένο χρόνο ο μεταμφιεσμένος εκλαμβάνεται ως άλλος.

Ήδη στην παλαιολιθική εποχή οι κυνηγοί μεταμφιέζονταν με το δέρμα των ζώων που κυνηγούσαν και μιμούνταν τις κινήσεις τους. Αυτό φανερώνει τον πρωταρχικό στόχο της μεταμφίεσης, τη μαγεία, την προσπάθεια δηλαδή του ανθρώπου να επηρεάσει και να προδικάσει τα συμβαίνοντα γύρω του που εξαρτώνται από φυσικές και υπερφυσικές δυνάμεις, με λίγα λόγια να εξασφαλίσει την επιβίωσή του.

Οι τεχνικές της μεταμφίεσης και η αισθητική της μάσκας είναι ποικίλες και έχουν διαφορετική πειστικότητα, στηρίζονται όμως πάντα στην επιθυμία ή στην ανάγκη της αλλαγής ταυτότητας του μεταμφιεσμένου.

Κατά τον εορτασμό των αποκριών, η μάσκα διαδραματίζει μείζονα ρόλο στις μεταμφιέσεις των ανθρώπων. Η μάσκα χρησιμοποιήθηκε διαφορετικά απο πόλεις σε χωριά. Παραδείγματος χάριν, διαφορετική όψη είχε η αποκριά, στα αστικά κέντρα. Στα παλιά Επτάνησα το πρότυπο της αποκριάς ήταν το βενετσιάνικο καρναβάλι, που συνδέεται με χορούς και θεατρικές παραστάσεις. Στο καρναβάλι συμμετείχαν και γυναίκες μεταμφιεσμένες, με τη «μπαούτα», τη μαύρη ημιπροσωπίδα. Είχε γίνει τόσο της μόδας που οι γυναίκες τη φορούσαν όλο το χρόνο, ακόμα και μέσα στην εκκλησία, όπως προκύπτει απο αίτηση του Μητροπολίτη Ζακύνθου προς τις αρχές της Βενετίας, να απαγορευτεί η είσοδος των μασκοφορεμένων κυριών στο ναό. Η ανωνυμία, την οποία εξασφάλιζε η μάσκα, έδινε την ευκαιρία όχι μόνο για αθώα πειράγματα, ανάμεσα στα δύο φύλα, αλλά και για πολιτικούς φόνους.(!)

Πηγή για το κείμενο: Πούχνερ Β., Λαϊ κό θέατρο στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια,συγκριτική μελέτη,εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 1989